چند سال پيش، گيريش ‌كارناد Girish Karnad ( 1 ) نمايشنامه ‌نويس هندی، پيامی برای  روز جهانی تئاتر فرستاد كه هنوز در ذهنم حک شده و به اعتقادم يکی از بهترين پيام های اين روز بوده است. تأكيد او بيشتر بر نقش اسطوره در زندگی امروز بود و با اشاره به اسطوره‌های هندی روايت می‌كرد كسی به نام « بهاراتا » همراه صد پسرش و به ياری «برهما» به آفرينش رقص و نمايش دست ‌زد تا روح، جسم و نفس انسان  تعالی يابد. در آن پيام  كارناد تأکيد می کند تئاتر بايد در چيرگی بر همه ی موانع و ايجاد انگيزه هايی برای يک زندگی پويا و بهتر تلاش بيشتری ورزد، و اين پيش از هر چيز به نمايشگرانی مستقل بستگی دارد که نقش خود را چگونه در اين عرصه ايفاء کنند. در اين راستا وقتی امروز نگاهی به وضع و جايگاه تئاتر ايران در طول سال های اخير می اندازيم متاسفانه چيزی نمی بينيم جز برگزاری مشتی جشنواره‌های ريز و درشت و اجرای تعدادی نمايش های کسل کننده، فرمايشی، تکراری و پرافاده، همين. يعنی تئاتری كه كاملاً تحت كنترل دولت قرار گرفته است و نه تحت حمايت دولت. به عبارت ديگر، تئاتری دولتی با تعدادی انگشت ‌شمار تماشاخانه‌های قديمی، و نسلی سوخته دل از هنرمندان اين رشته. هر چند در اين ميان می توان صدای پای نسلی از جوانان خوش قريحه و پرطراوت را به روشنی شنيد که می آيند تا مرحله ی گذار به عرصه ی جديد در تئاتر اين سرزمين طی شود. بنابراين هيچ راهی نيست به جز دگرگونی های بنيادی در مبانی و ساختار اين رشته از هنر که ضرورتيست بی قيد و شرط: تئاتر از تملك دولت خارج شود و از طريق افزايش بودجه، آزاد كردن بخش‌های خصوصی، پاگرفتن كارگاه‌ها، هنركده‌ها، سالن‌های جديد، بالا بردن امكانات آموزشی و پژوهشی و ده‌ها مورد پايه‌ای ديگر اين هنر را نهادينه كرد و رشد داد.

ناصرحسينی مهر ـ بهار 1386

1 - Girish Karnad born May 19, 1938, in Mathern, Maharastra, is a contemporary writer, playwright, actor and movie director in Kannada language.

( به نقل از کاتالوگ « کانون نمايشنامه نويسان ايران » به مناسبت چهارمين دورة جشن های خانه تئاتر در «خانه هنرمندان ايران ». 10 ارديبهشت 1386 تهران. )

***